donderdag 8 december 2016

Vicon

Een maandje geleden hield ik een inleiding bij Kverneland in Nieuw-Vennip, bij velen beter bekend als Vicon, het merk landbouwmachines dat men daar produceert. Als cadeautje kreeg ik het boek Vicon - 100 jaar landbouwmechanisatie mee. Dat dateert al uit 2010, toen Vicon 100 jaar bestond maar het is een geschenkje waar ik blij mee ben. Ik heb er met genoegen afgelopen weken in zitten lezen.
Vicon is zo'n merk voor boeren dat een soort gevoel oproept zoals Droste of Douwe Egberts: een Hollands huismerk. Vicon staat voor VIssers COnstructie Nieuw-vennip) en vindt zijn oorsprong in de net ingepolderde Haarlemmermeer waar mechanisatie het goed deed en waar in 1913 de eerste tractor op Nederlandse bodem reed.
Twee dingen vielen me op in het boekje.
Allereerst het feit dat veel vindingen die Vicon vermarkte praktijkvindingen waren. Er bestond (bestaat?) een interessante symbiose tussen boeren-uitvinders en de beroepsmatige constructeurs. De succesvolle harkkkeerder kwam in 1948 van veehouderszoon C. van der Lely. Hij hield het octrooi en zou een grote concurrent worden. Dirk Mansholt (de broer van) leverde het ontwerp van een bietenrooier, maar die haalde het toch niet. Wel het ontwerp van Cornelis Steketee. De graspers kwam van bierbostelhandelaar Bonda. Wie hier (in het kader van huidige discussies over de noodzaak van boeren en agrarische productie om je fabriek heen) uit afleidt dat de symbiose lokaal moet zijn: dat valt misschien wel mee. De beroemde kunstmestpendelstrooier kwam van een Italiaanse kunstmesthandelaar, aldaar op een beurs gespot. En de spitmachine kwam uit een nog orginelere bron: Prof. Horowitz, de uitvinder van de Philishave. Pas in deze eeuw wordt melding gemaakt van ontwikkelingen vanuit Wageningen, het gaat dan om de voerautomaat en de eerste melkrobot, die onder de naam Prolion wordt verzelfstandigd.
Tweede opvallende zaak is de fusiegolf die pas de laatste decennia aan de orde is. In pakweg de eerste 70 jaar wordt er samengewerkt, waaronder ook het leveren onder merken als Deutz en Massey-Ferguson of een Canadese cooperatie. Incidenteel koopt men eens een bedrijf, zo is Vicon een tijdje eigenaar van Miedema. Maar in de laatste decennia zet de groepsvorming door. Geholpen door het boom-and-bust karakter van de sector (die er ook aan bijdraagt dat tractorfabrikanten dan weer hun shorliners zoals de werktuigen heten, buiten de deur zetten). Zo komt Vicon in handen van een investeringsmaatschappij en daarna in Thyssen-Bornemisza die zijn divisie Greenland noemt.  Met ook PZ (Zweegers) als dochter. Dat moedermerk Greenland is geen success, zodat het gewoon Vicon wordt. Thyssen-B. doet na verloop van tijd de zaak over aan Kverneland. Dat weer is opgekocht door Kubota, maar toen was het 100 jarig bestaan al gevierd.
Mocht je het nog te pakken kunnen krijgen: leuk boek voor de (economische) historici. Dank.

dinsdag 6 december 2016

biotechnologie heeft last van foute vragen

Een van de gevaren van enquêtes is dat de manier van de vraagstelling het antwoord beïnvloedt. Dat kan dramatische vormen aannemen, als je een artikel van Sebastian Hess et al. in de nieuwste uitgave van de European Review bekijkt. Zij deden een meta-analyse van 214 studies naar gebruik van biotechnologie in voedsel. ("Biotechnological modification of food products"). Ze analyseerden 1713 vragen uit die enquetes en keken of ze een positieve of negatieve connotatie opriepen. Vervolgens bleek dat consumenten op de vragen met een positieve intonatie over biotechnologie significant positiever antwoorden dan op negatieve.
Dat is tot daar aan toe, maar ze kwamen ook tot het inzicht dat in enquêtes in Europa veel vaker gingen over mogelijke risico's van de technologie en daarmee negatiever aankijken tegen de technologie. Als je daarvoor zou controleren, zo betogen de auteurs, dan zijn Europeanen helemaal niet negatiever over biotechnologische modificatie dan niet-Europeanen. Dat is nog al wat, ik heb het een paar keer gelezen, maar het staat er echt. De auteurs speculeren dat het feit dat de risico-mjdende overheid vaak opdrachtgever is, als ook een self-fulfilling prophesy nu de stemming een keer negatief is en onderzoekers daaraan mee doen, de oorzaken zijn van het feit dat enquêtes met een bias worden opgezet.
S.Hess et al. Consumers'evaluation of biotechnically modified food products. in: ERAE vol 43 #5, december 2016

zondag 4 december 2016

Spruitentelers en -tellers

Zo hier en daar worden er vraagtekens gezet bij de kwaliteit van onze landbouwstatistieken. Niet alleen in Nederland, ik zit in een commissie van de American Academy of Science die er naar kijkt. Een van de zorgpunten is dat complexe bedrijven er helemaal niet goed inzitten en we de werkelijke structuur van de landbouw onderschatten.
Ik moest er aan denken toen ik in het blad van de Rabobank Gouwestreek een mooie bedrijfsrapportage las over Jan en Roland Herbert. Oorspronkelijk uit Waddinxveen, nu in Zeewolde. Zij zijn een van de grootste spruitentelers van het land. Ze beboeren 359 ha, waarvan 296 ha spruiten. Maar dan doen ze niet alleen op eigen land. De gewassen worden geteeld op land van derden in een cirkel van 40 kilometer rond hun eigen bedrijf. Een uur rijden met een tractor dus. Ze telen met BV ERF ook 80 ha bio-spruiten. Het hangt nogal van de vormgeving van die contracten af hoe dit in de landbouwtelling verschijnt, zo vermoed ik.
Ook boeiend in het artikel is dat die landruil goed lijkt te zijn voor de kwaliteit; een ha spruiten laat 70 a 80 ton restmateriaal (bladeren, stronken) achter, Dat zou een humuswaarde van 300 a 400 euro per ha vertegenwoordigen. Naast de veel gezochte nostalgie naar het touwtje-in-de-brievenbus nog een reden om spruitjes te serveren.

zaterdag 3 december 2016

wetenschapskritiek

The Economist van vorige week bevatte twee artikelen die de wetenschap een spiegel voorhouden. In de eerste rapporteerde het blad over een analyse van 34 miljoen abstracts uit Scopus, een database van RLEX (v/h Elsevier). Alle trucs die onderzoekers hanteren als antwoord op de prikkel Publish or Perish komen langs. Waaronder het opsplitsen van studies in 'minimum publishable units". Maar ook het ruilen van auteurschappen (het over en weer minimaal meeschrijven met elkaars paper en zo je productiviteit verdubbelen), het toevoegen van auteurs die alleen als afdelingshoofd of directeur een bijdrage hebben geleverd, en het toelaten van tal van lieden tot het auteurschap die vroeger in een voetnoot bedankt zouden zijn. Het artikel (26.11.2016) draagt dan ook de mooie titel "all together now".
Specifiek voor economen is er dan nog een veeg uit de pan over kuddegedrag. Niet de analyse ervan, maar het meedoen. In dit geval in de keuze van methodes. Een analyse van NBER working paper abstracts laat zien dat na laboratory experiments (na 1985) en de dynamic stochastic general equilibrium methoden als ook de differences-in-differences techniek (zijn er verschillen in trends tussen groepen?) is sinds 2000 de regression discontinuity en de randomized control trial in de mode. Met bij veel methodes een risico van gebrek aan theorie en het vooral onderzoeken van problemen die met de methodiek te lijf gegaan kunnen worden (en niet de maatschappelijke issues). Zo moet de random control trial het ontgelden met een citaat van Agnus Deaton (Nobelprijs winnaar) en Nancy Cartwritght. Ze vresen fair story telling in plaats van theorie, en het verwaarlozen van factoren die in een RTC moeilijk mee te nemen zijn zoals instituties, sociale normen en monetair beleid.
De nieuwste rage is machine learning / big data. Daar valt ook veel op aan te merken. Cathy O'Neil schreef al het boek Weapons of Math Destruction.

donderdag 1 december 2016

Onder de regenboog

Het is aantrekkelijk om aan de oostkust van Amerika de Nederlandse tijd aan te houden, als je er maar een paar dagen bent. Sta je locale tijd om 03.00 uur op en kun je mee doen met de Nederlandse kantoortijden tot daar de dag begint en je daar aan het werk gaat. Gaat goed zolang je 's avonds geen late diners hebt. En zo hielden we nog een paar uur over om  vanuit Vineland Ontario even naar de waterval te rijden. Alwaar ik bijgaande foto maakte.

dinsdag 29 november 2016

Bericht uit het Canadese wijnland

Vandaag gaf ik een key note in Canada over ICT in de Tuinbouw. In Vineland, niet ver van de Niagara watervallen. Veel bekende sheets, maar hier dan toch maar de presentatie.

maandag 28 november 2016

De maleur van Frankrijk

Mooi interview met Marcel Gauchet in de NRC Boeken van vrijdag. Deze Franse denker denkt dat Frankrijks probleem is dat het de wereld niet meer snapt. In Frankrijk draait het om politiek, de republiek (die Fransen maakt via onderwijs etc.), de staat, de publieke zaak. Het prmaat van de politiek waarbij de economie volgt. l'intendance suivra zo zei De Gaulle regelmatig over de economie. (de huishoudelijke dienst volgt). Maar in de huidige wereld zijn we overgaan naar de Amerikaanse vorm van het liberalisme waarin de markten bepalen en de staat volgt. Voeg daarbij dat de Engelsen in ieder geval nog hun wereldtaal hebben en de City die in de markt past, en de Fransen niets maar achterblijven bij hun rivalen Engeland en Duitsland en zie daar de maleur. En niemand durft de Fransen de werkelijke wereld uit te leggen zo stelt Gauchet. Hoewel, Fillon misschien ?

zondag 27 november 2016

blockchain

Donderdagmiddag hadden we een  leuke workshop over de blockchain technologie. Ik was van plan nog eens in normaal Nederlands voor u op te schrijven wat dat is, maar nu zie ik dat ik het al in 2015 heb gedaan. Soms blog je iets te vroeg.

Een mooie toepassing is het kadaster, dat grondeigendom vastlegt. Ik kon in de workshop even niet op de naam van het land komen dat dit aan het toepassen is, dus hier alsnog. Dat is Honduras, zo meldde Reuters vorig jaar. Ook in Ghana is een maatschappij begonnen dat met blockchain te doen. Zie alhier.
Innovatie gebeurt nooit daar waar het al goed geregeld is. Dus moeten wij ons misschien op fraudebestrijding richten: mest, (paarden)vlees en gewasbeschermingsmiddelen zo opperde een workshopdeelnemer.

zaterdag 26 november 2016

de aardappelchipseters van Van Gogh

Na het Rijks en Rijks (zie de blog van gisteren) bezochten we het Van Gogh. De bank had een avondopenstelling geregeld voor de tentoonstelling van Daubigny. Daarna bekeken we in sneltrein vaart nog even de vaste collectie. Allemaal ook mooi. En ook hier was de landbouw niet ver. Nee niet alleen de zonnebloemen en de aardappeleters, maar ook chips voor de aardappeleters (zie foto). Hoe je toch weer wat marge op je aardappelen kunt maken. Geen idee of ze uit Zundert of Nuenen kwamen, het zou me verbazen.

vrijdag 25 november 2016

het Rijks

Weinig blogs deze week zo viel de vaste lezer(es) op. Drukte en andere besognes. Zoals een bezoek aan het Rijksmuseum. Het vernieuwde museum hadden we nog niet bezocht, dus dat moest er eens van komen nu ook buitenlanders er over beginnen. Welnu, het is fraai geworden. Gaat dat zien.
En op dit moment staat bijgaand varken er. In een tentoonstelling van dieren die onderdeel van de expositie van Frans Post, de schilder van Nederlands Brazilië, is. Daarna aten we in Rijks. Ook niet te versmaden.

maandag 21 november 2016

over big data op foodlog

Foodlog probeert de discussie over big data een stap verder te brengen. Of ze een interview mochten. Jazeker, op basis van ons rapport voor het Europees Parlement. Vandaag kwam het interview on line, hier staat het. En het rapport voor het EP is ook nog altijd te raadplegen: http://www.europarl.europa.eu/RegData/etudes/STUD/2016/581892/EPRS_STU(2016)581892_EN.pdf

zondag 20 november 2016

Reisje langs de Rijn

Weinig te melden afgelopen dagen, althans niet openbaar. Ik zat twee dagen in Dublin omdat ik een review commissie van het Ierse zusterinstituut Teagasc mocht voorzitten.
Bezoekende bridgers brachten gisteren een leuke wandelgids mee: De Loop van de Rijn. Het beschrijft 12 rondwandelingen van 15 km langs de Rijn tussen Spijk (nog net iets dichter bij de Duitse grens dan Lobith) en Katwijk. Van auteurs Loek en Irene Heskes. We zullen eens een paar wandelingen uittesten.

dinsdag 15 november 2016

BTW plicht moet leiden tot digitalisering

Door een familieweekendje in Praag kwam ik even niet aan de blog toe, maar hier is alsnog een link naar een opiniestuk dat ik met Jan Breembroek en Frank Pisters schreef voor Boerderij en eind vorige week werd geplaatst: nu alle boeren de btw-boekhouding in moeten, wordt het tijd dat we het papier vervangen door digitaal. Dan kan de verwerking van de facturen volledig automatisch verlopen.En je kunt management informatie samenstellen langs de lijnen die we jaren geleden bedachten (foto).  Hier de link naar het artikel.

donderdag 10 november 2016

waterdunen

Al eerder blogde ik hier wel eens over Waterdunen en onlangs nog over Dit is mijn hof van Chris de Stoop.  Die twee komen nu samen in het Zeeuwse boekenweekgeschenk. De Stoop schreef het [hij won ook ook de Zeeuwse boekenprijs, maar dat staat er los van] en het gaat over de hoeve Flikweert waarvan de boer naar Groningen verhuisde en plaats maakte voor de hoeve Waterdunen waar de beheerder van het terrein nu woont. Wie voor 15 euro in een Zeeuwse boekhandel besteedt, krijgt het gratis. Als je snel bent.

maandag 7 november 2016

ministerie van voedsel

De verkiezingsprogramma's komen uit en dat was voor Resource, het blad van Wageningen UR een maand geleden aanleiding eens even te kijken wie er voor een ministerie van voedsel is. Dar zijn heel wat partijen maar ze zijn het duidelijk niet eens over de inhoud van zo'n departement. Standpunten die vooralsnog bepaald zijn zonder een kamerdebat over het twee jaar oude WRR rapport dat pleitte voor een stevige institutionele verandering. CDA, CU, PvdA, SGP en Partij voor de Dieren zien er wat in. En de SP is het eens met de visie maar wil een ministerie van VIM, Voedsel, Infrastructuur en Milieu. Ook LTO, Natuur en Milieu en Natuurmonumenten zijn voor.
Waaruit al blijkt dat de motieven verschillen: CDA en SGP (en LTO) willen het oude LNV terug en betreuren nu de vorming van ELI. De PvdA wil juist voedsel centraal stellen, inclusief het VWS deel en de arbeidsinspectie. D66 wil wel een voedselvisie maar nu eens geen institutionele vernieuwing. En de VVD is tegen, de partij oriënteert zich op het wereldmarktmodel. De huidige coalitie is dus sterk verdeeld over voedsel.
En de ChristenUnie wil dat het nieuwe ministerie een brug slaat. Carla Dik-Faber: "de Mansholt lezing met een pleidooi voor integraal voedselbeleid was gericht op de EU, maar zou wel eens meer effect kunnen hebben in Den Haag. Haar lezing was een goede basis voor een kamerdebat".